Na Fakultetu političkih nauka 28. oktobra 2026. godine predstavljeni su preliminarni rezultati istraživanja „Mladi i budućnost socijalnog razvoja Republike Srpske“, provedenog u okviru aktivnosti studentske sekcije Centra za socijalnu politiku Fakulteta političkih nauka.

Rezultate istraživanja predstavili su njegovi autori prof. dr Ljubo Lepir, MA Svetlana Jakovljević, viši asistent, te studentkinje Violeta Buvač, Emilija Grumić, Milica Ilić i Milijana Vulin. Prezentacije su obuhvatile tri tematske cjeline: obrazovanje kao ključni faktor socijalnog razvoja, studenti društvenih nauka i uloga žena u socijalnom razvoju.
Događaju su prisustvovali profesori i studenti Fakulteta političkih nauka, predstavnici drugih fakulteta Univerziteta u Banjoj Luci, predstavnici institucija i ustanova Republike Srpske, kao i predstavnici medija.

O istraživanju
Istraživanje je osmišljeno uz učešće studenata socijalnog rada i sociologije, a provedeno je u periodu od aprila do maja 2026. godine, na uzorku od 665 studenata sa svih fakulteta Univerziteta u Banjoj Luci. Predmet istraživanja bili su potencijali i spremnost studenata, kao budućih akademskih građana, da se angažuju u procesima socijalnog razvoja Republike Srpske.
Cilj istraživanja bio je da se sagledaju stavovi i vrijednosne orijentacije studenata, njihovi razvojni prioriteti i očekivanja od društva i institucija, kao i spremnost da aktivno doprinesu unapređenju kvaliteta života i razvoju zajednice. Posebna pažnja posvećena je odnosu između deklarisanih vrijednosti i stvarnog građanskog angažmana, kao i odnosu studenata prema obrazovanju, solidarnosti, autoritetu, zaštiti životne sredine i društvenoj odgovornosti, koji predstavljaju važne vrijednosti socijalne države.

Ključni nalazi istraživanja
Optimizam i nesigurnost. Studenti prepoznaju značaj obrazovanja i vjeruju u vlastite sposobnosti, ali istovremeno izražavaju zabrinutost zbog mogućnosti ostvarivanja životnih i profesionalnih ciljeva u Republici Srpskoj. Ekonomska nesigurnost, niske plate i ograničene mogućnosti zapošljavanja izdvajaju se kao značajni faktori koji utiču na razmišljanje o odlasku.
Obrazovanje i lična sigurnost. Obrazovanje se prepoznaje kao temelj ličnog i društvenog napretka, ali se istovremeno dovode u pitanje njegova praktična vrijednost i usklađenost sa potrebama tržišta rada. Među važnim prioritetima studenata izdvajaju se i zdravlje, porodica, finansijska sigurnost, socijalna zaštita i briga o ranjivim grupama.
Solidarnost i saradnja. Studenti podržavaju pomaganje drugima, zajedničko rješavanje problema i preuzimanje građanske odgovornosti u situacijama kada institucije ne djeluju adekvatno. Takvi stavovi predstavljaju osnovu za jačanje društvene kohezije, iako je spremnost na doprinos zajednici manje izražena u odnosu na individualne razvojne prioritete.
Raskorak između podrške i učešća. Iako prepoznaju značaj društvenog djelovanja i vjeruju da mogu doprinijeti promjenama, studenti u manjoj mjeri učestvuju u volontiranju, građanskim inicijativama, radu nevladinih organizacija i političkim aktivnostima.
Kritičko preispitivanje autoriteta. Studenti poštovanje prvenstveno povezuju sa karakterom i postupcima pojedinca, a ne sa njegovim formalnim položajem. Ovakav pristup može doprinijeti razvoju kritičkog mišljenja i odgovornog građanstva, posebno kada se zasniva na pouzdanim informacijama i argumentovanom prosuđivanju.
Ograničena razvojna pismenost. Studenti su bolje upoznati sa problemima neposrednog okruženja nego sa ciljevima održivog razvoja, razvojnim planovima i djelovanjem institucija i nevladinih organizacija.
Životna sredina i digitalne kompetencije. Zaštita životne sredine i digitalne kompetencije prepoznate su kao značajni lični i društveni resursi. Istovremeno, studenti izražavaju određene rezerve prema pretjeranom oslanjanju na tehnologiju i vještačku inteligenciju. Društvene mreže uglavnom koriste za komunikaciju i zabavu, dok je njihova primjena u poslovne svrhe manje zastupljena.

Zaključci
Rezultati istraživanja ukazuju na to da studenti posjeduju značajan vrijednosni i razvojni potencijal, čije ostvarivanje otežavaju ekonomska nesigurnost, nepovjerenje u pojedine društvene sisteme, nedovoljna informisanost i ograničene mogućnosti građanskog učešća. Ključni izazov ne predstavlja nedostatak aspiracija mladih, već raskorak između njihovih očekivanja i mogućnosti koje im društvo pruža. Takav nesklad može dodatno produbiti nepovjerenje u institucije i podstaći razmišljanje o odlasku iz Republike Srpske.